بر سر دوراهی: خشونت انقلابی یا تسامح مدنی؟

  •  لطف‌الله آجودانی

    درمیان انواع تئوری‌های تلاش برای تغییرات در وضع موجود برای تحقق وضع مطلوب در یک جامعه، جنبش‌ها و روش‌های مدنی و نافرمانی‌های مدنی خشونت پرهیز، بر کوشش‌ها و حرکات اجتماعی و سیاسی خشونت‌آمیز و مسلحانه مقدم و مرجح است. 

    تقدم و ترجیح جنبش‌ها و روش‌های مدنی در تحقق مطالبات سیاسی و اجتماعی‌، تا زمانی بر رفتارهای سیاسی و اجتماعی خشونت‌آمیز تقدم و ترجیح دارد که نیروهای سیاسی و اجتماعی منتقد و معترض به وضع موجود در روند اعتراضات خود به وضع موجود‌، بر این باور باشند که از یک سو، نظام سیاسی حاکم از ظرفیت اصلاح‌پذیری و جنبش‌های مدنی نیز از سوی دیگر از ظرفیت اصلاح‌گری برخوردار باشد. 

    در واقع شکل‌گیری انقلاب یا هرگونه جنبش‌های مبارزات خشونت‌آمیز از سوی نیروهای سیاسی و اجتماعی معترض به نظام سیاسی حاکم در یک جامعه‌، آنگاه آغاز می‌شود که توانایی و تمایل حکومت برای اصلاح‌پذیری به پایان رسیده باشد. در چنین شرایطی‌، جنبش‌های مدنی و اعتراض‌های مطالبه‌گرانه نیروهای سیاسی و اجتماعی معترض به وضع موجود‌، خواه و ناخواه به سوی و به سود روند انقلابی و خشونت‌بار علیه نظام سیاسی حاکم تغییر جهت خواهد داد. 

    آیا در شرایط کنونی در جامعه و نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران‌، نظام سیاسی از ظرفیت‌های بسنده برای اصلاح‌پذیری و جنبش‌های مدنی از ظرفیت‌های بسنده برای اصلاح‌گری و تحقق مطالبات برزمین مانده خود برخوردارند؟! چگونگی پاسخی که نیروهای سیاسی و اجتماعی به این پرسش خواهند داد، تعیین کننده چگونگی اتخاذ مواضع و آرایش سیاسی آنها در برابر نظام سیاسی و انتخاب گزاره رویکرد چانه‌زنی‌ها و فشارهای مدنی و نافرمانی‌های مدنی خشونت‌پرهیز یا گزاره رویکرد توسل به روش‌های رادیکال و خشونت‌آمیز و انقلابی و براندازانه خواهد بود.

    فکر می‌کنم و به‌نظر می‌رسد با توجه به اینکه هنوز رادیکالیسم‌، کلیت نظام جمهوری اسلامی را فرانگرفته‌، نظام سیاسی حاکم فرصت دارد با پاره‌ای تجدیدنظر اساسی در مواضع خود برای پاره‌ای تغییرات آرام در بخشی از ساختار سیاسی و عملکرد خود، شکاف موجود میان خود و بخش‌هایی از نیروهای سیاسی و لایه‌های اجتماعی را کاهش و با تمرکز بر روش‌های مسالمت‌آمیز و خشونت‌پرهیز برای تحقق مطالبات مدنی، اعتماد بخش عمده‌ای از نیروهای سیاسی و اجتماعی  معتقد به روش‌های مدنی خشونت‌پرهیز را جلب و افزایش دهد. 


    اتخاذ چنین رویکردی از سوی نظام سیاسی که متضمن کاهش شکاف سیاسی و اجتماعی خود با بخش‌هایی از نیروهای سیاسی و اجتماعی معترض و مخالف خواهد بود‌، برای نظام سیاسی‌، یک ضرورت فوری است که بی‌اعتنایی به آن، می‌تواند پی‌آمدهای خطرناک ناگزیر و ناگریزی را برای حکومت و جامعه ایرانی به‌دنبال داشته باشد.

    بر جمهوری اسلامی ایران نباید پوشیده باشد که اگر نتواند با زبان مفاهمه کارآمد و اثربخش برای گفت‌و‌گو با معترضان معتقد به روش‌های مدنی مسالمت‌آمیز و خشونت‌پرهیز‌، توانایی و تمایل بیشتری از خود برای تحقق مطالبات صنفی و مدنی معترضان‌، از خود نشان ندهد‌، راه را برای  گسترش و نفوذ تفکر و رفتار مبارزه انقلابی و خشونت‌آمیز و مسلحانه در میان نیروهای اجتماعی معترض را به سود نیروهای سیاسی برانداز هموار خواهد کرد.

    من فکر می‌کنم با توجه به وجود عقبه رادیکالی در میان غالب نیروهای سیاسی برانداز جمهوری اسلامی‌، هرگونه مبارزات مسلحانه و خشونت‌آمیز در ایران می‌تواند با توجه به این واقعیت که همچنان بخش‌هایی از جامعه ایرانی مدافع و خواهان نظام جمهوری اسلامی هستند و نیز بخش‌هایی از نیروهای سیاسی و اجتماعی در ایران‌، همچنان معتقد به استفاده از جنبش‌ها و روش‌های مدنی و دموکراتیک و تغییرات و اصلاحات آرام و تدریجی و مسالمت‌آمیز در ساختار سیاسی حاکم هستند؛ توسل به خشونت و جنبش‌های مسلحانه زودرس و دور از سنجه‌های همه جانبه‌نگر‌، می‌تواند ایرانیان را با یک جنگ داخلی و نیز تمامیت ارضی ایران را با خطر تجزیه‌طلبی داخلی و بسط نفوذ و سلطه قدرت‌های خارجی در امور داخلی ایران روبرو سازد. 

    و پنهان نمی‌کنم در خطرات ناگواری که رفتارهای غیرمدنی و غیردموکرانیک برای ایران و منافع ملی ایرانیان به دنبال خواهد داشت، رادیکالیسم سیاسی و اجتماعی‌، خواه رادیکالیسم موجود در میان بخشی از نظام سیاسی حاکم و خواه رادیکالیسم در میان بخشی از نیروهای سیاسی و اجتماعی‌، مقصر خواهند بود. بی‌تردید هر نوع تغییرات سیاسی و اجتماعی در هر دو سطح اصلاحات یا انقلاب‌، زمانی می‌تواند به سود ایران و ایرانیان باشد که گرانیگاه خود را بر بهره‌گیری از روش‌های مدنی و دموکراتیک متکی بر رویکرد کاهش خشونت از دو سوی نظام سیاسی حاکم و هواداران جمهوری اسلامی و منتقدان و مخالفان آن‌، قرار دهد.

درباره‌ی persisnews

persisnews

همچنین ببینید

راهبرد سیاست خارجی روسیه در قبال دست‌یابی ایران به بمب هسته‌ای

مسئله سیاست‌های روسیه در مورد جریان هسته‌ای و تمایل نداشتن این کشور در عدم دست‌یابی …

دولت رئیسی و تصویب کلیات بودجه

ابراهیم رئیسی در سخنانی برای ارائه کلیات بودجه به حذف ارز ترجیحی اشاره کرد و …

رهبر جمهوری اسلامی و ارسال پیام تعامل با غرب

آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی در سخنانی به‌مناسبت قیام ۱۹ دی ۵۶، با بیان این …

تصاویر به خاکسپاری بکتاش آبتین

شاعر و فیلمساز زندانی که در زندان دچار بیماری کرونا شد و به دلیل عدم …

اختصاصی پرسیس نیوز* ؛ پیام همدردی گوهر عشقی با بازماندگان حمله موشکی جمهوری اسلامی به هواپیمای مسافربری اوکراینی در سومین سالگرد این جنایت هولناک

*پرسیس نیوز برخود فرض می‌داند تا از مدیران بنیاد حقوق بشری جاویدنام ستار بهشتی بخاطر …

دورهشتم مذاکرات، سیگنال‌های امید و هشدارهای آمریکا و بریتانیا

در دومین روز از دور هشتم مذاکرات در وین که پس از تعطیلات سال نوی …

چالش اجتماعی و ابعاد پدیده اتوبوس‌خوابی

پس از اعتراض‌ها و انتقادهای گسترده به اتوبوس‌خوابی افراد بی‌خانمان در اتوبوس، مهدی چمران رئیس …

تبعات افزایش مالیات‌ها و حذف ارز ترجیحی در بودجه سال آینده

به‌نظر می‌رسد در بودجه دولت به‌خاطر کمبود بودجه هم نرخ مالیات‌ها افزایش می‌یابد و هم …

بحران‌های بین‌المللی و خطاهای پنهان دیپلماسی آمریکا

مذاکرات هسته‌ای در وین و نیز بحران اوکراین سبب شده که نحوه راهبردهای دیپلماتیک آمریکا …

مراسم سالگر ترور سردار سلیمانی و ابو مهندس در عراق

در بغداد بخاطر دومین سالگرد ترور سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس مراسمی  روز یکشنبه برگزار …

چالش‌های نقش سپاه قدس در تعیین سفرای مناطق بحرانی

علی اکبر صالحی که در اواخر دوره احمدی نژاد وزارت امور خارجه را به عهده …

بحران بی‌آبی در کشور وادعای تامین آب برای همسایگان کشور

در شرایطی که ایران سخت‌ترین شرایط را از نظر آبی سپری می‌کند و مدیران دست‌اندرکار …

آغاز مذاکرات هسته‌ای در سال جدید و مذاکرات نیابتی ایران و آمریکا

مذاکرات دور هشتم که بخاطر مراسم سال نو به تعویق افتاده بود از امروز سوم …

آغاز مذاکرات هسته‌ای در سال جدید، توجیه دلایل مذاکرات نیابتی میان ایران و آمریکا

مذاکرات دور هشتم که بخاطر مراسم  سال نو به تعویق افتاده بود از روز سوم …

وعده‌های جدید رئیسی برای مقابله با گرانی و تورم

ابراهیم رئیسی رئیس جمهور ایران روز پنج‌شنبه در دیدار با علمای قم، بار دیگر گرانی‌های …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.