اردشیر زاهدی میهن‌پرستی دور از میهن درگذشت

اردشیر زاهدی وزیرامور خارجه دوران پهلوی و آخرین سفیر ایران در آمریکا که در زمان خودش بعد از اسرائیل با نفوذترین سفیر یک کشور جهان سومی در کشور آمریکا بود، روز پنجشنبه در ۹۳ سالگی در سوئیس درگذشت.

او از تبار مردانی بود که برایش ایران و آینده کشور و داشتن قدرت فراسوی نوع نظام‌های حاکم بر ایران که خود شاهد دونظام متفاوت آن بر ایران بود. از مهم‌ترین شاخص‌های نظراتش به‌شمار می‌رفت. 

 

او معتقد بود صرف‌نظر از نوع نظام حاکم برایران باید قدرت کشور را تا می‌توان ارتقاء بخشید تا در مقابل هجوم قدرت‌های بزرگ بتواند استقلال و تمامیت ارضی خود را حفظ کند. و مخالفت با یک نظام نباید مانع شود که در حوزه امنیتی، مصالح کشور به فراموشی سپرده شود.

  

او از تبار مردانی که  بود که امکانات حضور در قدرت نه برای چاپلوسی که برای پیشبرد منافع کشورش استفاده می‌کرد. او داماد شاه بود و پدرش از پُرقدرت‌ترین نخست‌وزیران ایران به‌شمار می‌آمد و محمد رضا شاه بازگشت به قدرتش در ۱۳۳۲ را مدیون قدرت سازماندهی و اقتدار تیمسار سپهبد زاهدی می‌دانست، و با آن‌که از دخترشاه پس از هفت سال زندگی مشترک طلاق گرفته بود، از نزدیک‌ترین افراد به شاه به‌شمار می‌رفت.

 

زاهدی در آشنایی و ازدواج فرح پهلوی و محمدرضاشاه نقش مهمی داشت، و فرح و شاه نخستین بار با معرفی او و در خانه وی در تهران با همدیگر ملاقات کردند. 

 

در مکاتباتی که زاهدی به دانشگاه استنفورد سپرده، می‌توان دریافت که او نزدیک‌ترین فرد به شاه بوده که حتی درمسایل خصوصی نیز با شاه می‌توانستند، مسائل خود را بیان کنند.   

 

زاهدی آدمی صریح، رک و شجاع بود و در مکاتبات خصوصی‌اش با شاه تمام انتقادات و پیشنهاداتش را مطرح می‌کرد. او در مقام وزارت امور خارجه نیز دیپلمات صریحی بود و لحن متکبرانه دیگران علیه ایران را از سوی وزرای خارجه کشورهای غربی برنمی‌تابید و از جمله به نام خلیج فارس نیز حساسیت داشت . 

 

در مورد مذاکرات مربوط به الحاق جزایر سه‌گانه و بیانیه اتحاد هفت امیرنشین در سال ۱۳۵۰ او چنان  محکم با وزیر خارجه بریتانیا صحبت کرد که وی در گزارشش به لندن گفت که هیچ‌کس در عمرش با او چنین توهین‌آمیز سخن نگفته و خواستار تغییر وی شد.

 

زاهدی حتی بریتانیا را تهدید کرد که اگر نظرات ایران رانپذیرد، ایران به ناوهای بریتانیایی حمله خواهد کرد. این نوع سخن گفتن از موضع استقلال و غرور که از دید بریتانیا که ایرانی‌ها را ملتی ذلیل و حقیر می‌پنداشتند وهمیشه از موضع بالا و ارباب‌منشانه با مقامات ایرانی برخورد می‌کردند، خوش نمی‌آمد.

 

اصولا سرسختی وی در این مذاکرات به قفل شدن مذاکرات منجر شد و در نهایت با فشاربریتانیا، شاه مجبور به تغییر وی شد و وی را برای دومین بار به سفارت ایران در واشنگتن فرستاد که تا آخرین روز حکومت نیز در آن‌جا خدمت می‌کرد.

 

زاهدی که از برخورد ریاکارانه و فرصت‌طلبانه آمریکا در جریان انقلاب از آن‌ها عصبانی بود، بعد از اقامتش در سوئیس هیچ‌گاه به آمریکا سفر نکرد، با آن‌که هم تحصیلاتش را در آمریکا سپری کرده بود و هم نزدیک به هشت سال در دو دوره در انجا سفیر بود.

 

وی در واشنگتن توانست شبکه ذی‌نفوذی را بسازد که بجز سفیر اسرائیل در میان کشورهای خاورمیانه  کسی چنین نفوذی نداشت. وی در تامین سلاح‌های پیشرفته آمریکا برای ارتش ایران به‌خصوص هواپیمای نظامی بسیار موفق عمل کرد و این هم ناشی از خطری بود که به‌درستی هم او و هم شاه از ظهور صدام  درعراق داشتند.

 

 پیش بینی ان‌ها هم در سال ۱۳۵۹ محقق شد و این هواپیماها در دفاع از حملات گسترده عراق به خاک ایران نقش مهم و اساسی ایفا کردند. وی فرزندان شایسته ایران را در زمینه‌های مختلف از جمله حوزه علمی، سیاسی و دفاعی مورد ستایش قرار می‌داد. 

 

وی  ظریف و  سردار سلیمانی را به‌خاطر قابلیت‌های دیپلماتیک و نظامی مورد تمجید قرار می‌داد که از سوی نیروهای اپوزیسیون مورد هجوم تبلیغاتی سنگینی قرار گرفت. وی معتقد بود اپوزیسیون خارج از کشور عمدتا از کشورهای خارجی کمک مالی دریافت می‌کنند و لذا محل اعتنا و توجه قرار نخواهند گرفت.

 

وی  همواره معتقد بود که قدرت‌های بزرگ فقط به قدرت احترام می‌گذارند ودراین نظر هم با شاه مشترک می‌اندیشید و همین باعث شده بود که از سیاست هسته‌ای جمهوری اسلامی که تداوم ناقص برنامه هسته‌ای شاه بود حمایت کند. 

 

او تنها فرد ایرانی بود که حاضر بود برای انتشار مقاله سانسور نشده‌اش در نشریات آمریکایی از جمله نیویورک تایمز در نقد سیاست‌های آمریکا و حمایت از ایران از ثروت شخصی‌اش هزینه کند. 

 

زاهدی همچنین مرد سخاوتمندی بود و به بسیاری از همکاران وزارت خارجه‌اش  که بعد از انقلاب آواره شدند، سعی می‌کرد کمک کند. او همچنین علیرغم اختلاف نظرهایی که معلوم بود با شاه دارد هیچ‌گاه حاضر نشد به‌طور علنی از شاه انتقاد کند و به او وفادار بود و همیشه به خانواده شاه نیز کمک می‌کرد. 

 

او دهها هزار صفحه از اسنادش را به دکتر میلانی در دانشگاه استنفورد سپرده که بتواند محل بررسی محققان قرار گیرد. احتمالا با مرگش پرونده بررسی و تحقیق در مورد شخصیت پیچیده و چند بعدی‌اش که در سیاست ایران کمتر دیده می‌شود، بیش از پیش مورد بررسی محققان قرارخواهد گرفت. 

درباره‌ی persisnews

persisnews

همچنین ببینید

والدین جان‌باختگان: سرنگونی هواپیمای اوکراینی توسط سپاه عامدانه بود

در سالگرد سرنگونی هواپیمای اوکراینی دونفر از والدینی که فرزندانشان در سقوط هواپیما جان باخته‌اند …

راهبرد سیاست خارجی روسیه در قبال دست‌یابی ایران به بمب هسته‌ای

مسئله سیاست‌های روسیه در مورد جریان هسته‌ای و تمایل نداشتن این کشور در عدم دست‌یابی …

دولت رئیسی و تصویب کلیات بودجه

ابراهیم رئیسی در سخنانی برای ارائه کلیات بودجه به حذف ارز ترجیحی اشاره کرد و …

رهبر جمهوری اسلامی و ارسال پیام تعامل با غرب

آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی در سخنانی به‌مناسبت قیام ۱۹ دی ۵۶، با بیان این …

تصاویر به خاکسپاری بکتاش آبتین

شاعر و فیلمساز زندانی که در زندان دچار بیماری کرونا شد و به دلیل عدم …

اختصاصی پرسیس نیوز* ؛ پیام همدردی گوهر عشقی با بازماندگان حمله موشکی جمهوری اسلامی به هواپیمای مسافربری اوکراینی در سومین سالگرد این جنایت هولناک

*پرسیس نیوز برخود فرض می‌داند تا از مدیران بنیاد حقوق بشری جاویدنام ستار بهشتی بخاطر …

دورهشتم مذاکرات، سیگنال‌های امید و هشدارهای آمریکا و بریتانیا

در دومین روز از دور هشتم مذاکرات در وین که پس از تعطیلات سال نوی …

چالش اجتماعی و ابعاد پدیده اتوبوس‌خوابی

پس از اعتراض‌ها و انتقادهای گسترده به اتوبوس‌خوابی افراد بی‌خانمان در اتوبوس، مهدی چمران رئیس …

تبعات افزایش مالیات‌ها و حذف ارز ترجیحی در بودجه سال آینده

به‌نظر می‌رسد در بودجه دولت به‌خاطر کمبود بودجه هم نرخ مالیات‌ها افزایش می‌یابد و هم …

بحران‌های بین‌المللی و خطاهای پنهان دیپلماسی آمریکا

مذاکرات هسته‌ای در وین و نیز بحران اوکراین سبب شده که نحوه راهبردهای دیپلماتیک آمریکا …

مراسم سالگر ترور سردار سلیمانی و ابو مهندس در عراق

در بغداد بخاطر دومین سالگرد ترور سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس مراسمی  روز یکشنبه برگزار …

چالش‌های نقش سپاه قدس در تعیین سفرای مناطق بحرانی

علی اکبر صالحی که در اواخر دوره احمدی نژاد وزارت امور خارجه را به عهده …

بحران بی‌آبی در کشور وادعای تامین آب برای همسایگان کشور

در شرایطی که ایران سخت‌ترین شرایط را از نظر آبی سپری می‌کند و مدیران دست‌اندرکار …

آغاز مذاکرات هسته‌ای در سال جدید و مذاکرات نیابتی ایران و آمریکا

مذاکرات دور هشتم که بخاطر مراسم سال نو به تعویق افتاده بود از امروز سوم …

آغاز مذاکرات هسته‌ای در سال جدید، توجیه دلایل مذاکرات نیابتی میان ایران و آمریکا

مذاکرات دور هشتم که بخاطر مراسم  سال نو به تعویق افتاده بود از روز سوم …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.