چالشهای ایران در افغانستان

چالشهای ایران در افغانستان و کارتهای بازی در بحران

نشریه انگلیسی زبان عرب نیوز چاپ پاکستان درمقالاتی به بررسی موقعیت ایران در افغانستان پرداخته است. نویسنده می‌نویسد در حالی که منطقه و جهان برای پذیرش واقعیت جدید سیطره طالبان بر افغانستان تلاش می‌کند، به نظر می‌رسد ایران با وجود استقبال روزهای نخست از شکست نظامی و عقب نشینی آمریکا در افغانستان، رفته رفته از این موضوع نگران شده است.

هر چند ایران بلافاصله پس از روی کار آمدن طالبان، تأمین سوخت افغانستان را از سر گرفت تا دست کم در روابط خود با طالبان افغانستان تنش ایجاد نشود. اما با شروع درگیری‌های دره پنجشیر، رسانه‌های ایران ارتش پاکستان را به‌خاطر کمک به طالبان در حمله به این منطقه محکوم کردند. 

این اتهام ابتدا در حد گزارش‌های رسانه‌ای بود؛ اما چند روز بعد یکی از نمایندگان مجلس، این اتهام را دوباره تکرار و حتی پاکستان را به استفاده از جنگجویان چچنی بازگشته از جنگ داخلی سوریه در حمله به پنجشیر متهم کرد. نویسنده معتقد است که ایران می‌خواهد مدل لبنان را در افغانستان تکرار کند. این سیاست، راهبردی موفق و به نسبت کم هزینه است که ماهیت فراملی آن در انتقال سوخت برای حزب الله لبنان به خوبی به نمایش گذاشته شد. 

در این سناریو، اسماعیل خان در هرات سرمایه‌ای ارزشمند است و درگیری‌های طولانی فرصت را برای استقرار دوباره فاطمیون فراهم می‌کرد. نویسنده می‌گوید اسماعیل خان پس از شکست در برابر طالبان به ایران گریخت و پایان سریع این جنگ نشان داد ایران از عمق راهبردی مورد نظر خود در افغانستان برخوردار نیست. 

اما این تنها علت خشم ایران نسبت به پاکستان نیست که به جای تهران، توانسته است در افغانستان نفوذ کند، بلکه اشتیاق ایران به تبدیل شدن به مهمترین مسیر تجاری آسیای مرکزی به جهان، در نتیجه نفوذ پاکستان در افغانستان و گفتگوهای ازبکستان و پاکستان برای بهینه‌سازی توافق تجاری که به تغییر مسیر تجارت از بنادر ایران به بنادر پاکستان می‌انجامد، با مانع بزرگی روبرو می‌شود. این اتفاق هم خبر بدی برای بندرعباس است و هم برای توسعه بیشتر بندر چابهار که طرح مشترک ایران و هند است.

 نویسنده می‌نویسد: چابهار پیش از این نیز از تأخیرها و کاهش حجم ناشی از کرونا رنج می‌برد. پیروزی طالبان در افغانستان و نامعلوم بودن سرنوشت پیمان دولت غنی با هند و ایران، آخرین تیر بر پیکر این طرح از پیش مشکل دار خواهد شد. نویسنده در پایان نتیجه‌گیری می‌کند که، متهم کردن پاکستان در این زمینه اشتباهی محاسباتی است، اما سیاست قبول مخاطره یکی از شاخص‌های اصلی سیاست ایران است؛ ولی وقتی این سیاست می‌تواند نتیجه‌بخش باشد که این اطمینان وجود داشته باشد که مرز خطر در کجا قرار دارد.

 

درباره‌ی persisnews

persisnews

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.